دیده ور

کتاب «دیده‌ور» رمانی تاریخی و زندگی‌نامه‌ای است که به قلم «احمد فال‌الدین» در سال ۲۰۱۸ منتشر شد و یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های ادبیات عرب را به جهان معرفی کرد. هنرمندان عرب‌زبان با بهره‌گیری از غنای زبان و فرهنگی خود تا کنون آثار مهم و زیبایی را در شعر و نثر خلق کرده‌اند. خدمتی که ادبیات عرب به جامعه‌ی هنری کرده است تا قرن‌ها باعث افتخار عرب‌زبانان خواهد بود. ولی در بین ادبیان عرب شخصیتی وجود دارد که به گفته‌ی منتقدان، زمینه‌ای برای رشد و بالندگی دیگر ادبا را فراهم کرده است. فیلسوف و ادیبی که از کودکی استعداد فوق‌العاده‌اش در سخنوری شهره‌ی خاص و عام شد و در طول تقریبا ۹۰ سال زندگی خود آثار متعددی را در شاخه‌های مختلف علمی و ادبی منتشر کرد. جاحظ یا با نام کامل‌تر ابوثمان عمرو بن بحر جاحظ نویسنده و دانشمندی است که رمان «دیده‌ور» در مورد او نوشته شده و تمام مراحل حیات و بالندگی او در فصول مختلف این کتاب معرفی شده است. برخی متفکران ایرانی، نام جاحظ را هم‌وزن با حافظ شیرازی گرفته‌اند و محتوای آثار او را در ادبیات عرب مشابه آثار این شاعر بزرگ پارسی دانسته‌اند. البته جاحظ صرفا شاعر نیست و آثار او بیشتر در حیطه‌ی نثر نگارش شده است. شخصیت ادبی جاحظ چنان است که او را پادشاه نثر عربی دانسته‌اند؛ بنابراین شاید مقایسه‌ی این هنرمند نثرنویس با حافظ شیرازی شاعر چندان صحیح نباشد. رمان دیده‌ور در ۳ فصل و چندین بخش تدوین یافته است و هر بخش از کتاب به برهه‌ای خاص از زندگی جاحظ اختصاص‌یافته است. احمد فال‌الدین، نویسنده‌ی این رمان با محور قرار دادن شخصیت جاحظ، دو خط روایی را در پیش می‌گیرد. یکی در سال ۲۰۰ هجری و در بصره روایت می‌شود و دیگری دوحه‌ی قطر را در سال ۲۰۰۰ میلادی روایت کرده است. نویسنده خط روایی خود را آرام‌آرام گسترش می‌دهد و در خلال آن شخصیت جاحظ به مخاطبان معرفی می‌شود. مطالعه‌ی این رمان برای تمام علاقه‌مندان به رمان‌های تاریخی جالب‌توجه خواهد بود.