گریز

نمایشنامهٔ «گریز» از بهترین نمونه‌های هنر نمایشنامه‌نویسی بولگاکوف است، هر چند که در زمان حیات او اجازهٔ اجرا بر روی صحنه را پیدا نکرد. محتوای اصلی این نمایشنامه، یکی از موضوعات مورد علاقهٔ بولگاکوف است: سرنوشت شخصیت‌هایی از روسیهٔ تزاری و ارتش سفید، که پس از به قدرت رسیدن بلشویک‌ها و پیروزی ارتش سرخ در جنگ داخلی ناگزیر به مهاجرت شدند «گریز» راوی ماجرای شکست ارتش سفید در آخرین تکیه‌گاه بزرگ این ارتش است: شبه‌جزیرهٔ کریمه و مناطق شمالی آن، یعنی تاوریای شمالی، جایی که باقی‌ماندهٔ قوای وفادار به ارتش تزاری به فرماندهی بارون پیوتر ورانگل، معروف به بارون سیاه‌پوش، می‌کوشیدند در برابر نیروهای ارتش سرخ، که هوادار حکومت نوپای شوروی بودند، مقاومت کنند.