دوئل

دوئل اثری‌ست دارای زوایای گوناگون تقابل چندین نوع عقاید متضاد دوئل یک اثر کمدیک جالب و بررسی و رویارویی عقاید مطرح دوران نویسنده است. دو چهره اصلی داستان دو نماد انسانی اولی نماد عقل انسانی و دیگری نماینده احساسات آن است. این تقابل به روشنی خواننده را به یاد ویرژیل و دانته می‌اندازد. نماد عقل انسانی جانورشناس است و همه چیز را به تکامل و داروینیسم مربوط میسازد. این امر تا بدانجا پیش می‌رود که نماد احساسات را بوزینه پوزه دار مینامد و این خود کنایه آشکاری از دید عقل انسانی و علمی‌ست که اکثر ضعفها و تمایلات غیرعقلانی و عاشقانه را ریشه در زمان دیرینه شناسی آن میبیند و این صفات را یادگار آن زمان فرض می‌نماید. نماینده احساسات در واقع منبع همه ضعفها و کاستی‌ها و عیوب است: تعمیم بسیار هوشمندانه چخوف از این مهم که احساسات انسان بعضا خود او را هم می‌آزارد و اکثر کاستی‌ها به علت تحت تاثیر احساس عمل کردن است و نه عقل. نماینده احساسات همه جملات فضلا را به نفع خود تحریف میکند و برای مثال هرزه بودن خود را به گردن نویسندگان می‌اندازد. در این جدال و کشمکش میان عقل و احساس که در یک نقطه بحرانی و هیجان‌انگیز بهم برخورد میکنند (که مهارت قابل ستایش چخوف آن را زیباتر و ترجمه شیوای جناب گلشیری آن را گیراتر کرده) و در این جدال و کشمکش کمدیک عقل انسانی، احساس را یکسره مقهور خود می‌کند. این اثر برخلاف ظاهر و حجم کم آن بسیار عمیق و بسیار پربار و گرانمایه است. لذت خواندن و نزدیکی به ان بوسیله ترجمه زیبای جناب گلشیری صدبرابر شده و خواننده از ابتدا تا پایان فرصت تنفس نمیابد. بررسی صفات اخلاقی انسان‌ها در روابط آنها (اعم از مرد و زن) شخصیت‌های پخته داستان و نیز اطلاعات بسیار عالی چخوف که خود پزشک است در جای جای داستان قابل شهود است. پیشنهاد من به تمام ناولری‌ها از دست ندادن این کتاب زیبا و پرمحتواست.